H. Cegielski – Poznań S.A.

W 160 rocznicę powstania firmy

Wernisaż: 10 listopada 2006 r., godz. 12.00

Wystawa organizowana we współpracy z H.Cegielski – Poznań S.A. oraz Archiwum Państwowym w Poznaniu.

Nie byłoby w Poznaniu świetnie prosperującej fabryki maszyn i narzędzi rolniczych, nie powstałaby jedna z największych w Polsce fabryka parowozów ani doskonale znana poznaniakom Fabryka Silników Okrętowych bez inicjatywy i przedsiębiorczości jej założyciela z przed ponad półtora wieku. Obchodząca jubileusz 160-lecia istnienia firma H. Cegielski – Poznań S.A. powstała gdy Hipolit Cegielski założył w 1846 r. w Bazarze Poznańskim mały sklep o nazwie Handel Żelaza.

Gaspar Józef Hippolit Cegielski, nauczyciel języków w gimnazjum św. Marii Magdaleny, doktor filozofii, patriota, przyjaciel Karola Marcinkowskiego i wielki zwolennik jego idei pracy organicznej, wiceprezes Towarzystwa Pomocy Naukowej, redaktor Gazety Polskiej i założyciel Dziennika Poznańskiego przymuszony niejako przez życiowe okoliczności stał się kupcem i przedsiębiorcą. Gdy w 1846 roku odmówił przeprowadzenia rewizji w pokojach swoich uczniów, gdyż jak sam zeznał jako nauczyciel i Polak nie może niestety posłuchać tego rozkazu, a to ze względu na uczniów jak i społeczeństwo polskie, został zwolniony z funkcji nauczyciela gimnazjum. Straciwszy w ten sposób źródło utrzymania, za namową i dzięki pomocy przyjaciół, podjął działalność co do której powodzenia sam nie miał przekonania. Jednak w krótkim czasie dzięki swojej pracowitości, niezwykłej wręcz operatywności i żądzy wiedzy, rozwija Cegielski swoją firmę poprzez otwarcie warsztatu naprawczego a następnie fabryki narzędzi rolniczych przy ul. Koziej, a w 1959 roku buduje fabrykę maszyn i narzędzi przy ulicy Strzeleckiej, która pomimo trudności stwarzanych przez zaborcę staje się konkurencją dla przedsiębiorstw niemieckich, a jej właściciel zostaje cenionym ekspertem w dziedzinie technologii i produkcji rolnej.

Już po śmierci Hipolita, zarządzana przez jego przyjaciela Władysława Bendkowskiego a następnie przez syna Hipolita - Stefana Cegielskiego, firma jest jedną z najważniejszych w Polsce fabryk produkujących narzędzia i maszyny rolnicze a parowa lokomobila firmy H. Cegielski okazuje się prawdziwą rewolucją w tej dziedzinie.

Na początku XX w. fabryka przy ul. Strzeleckiej, zbyt oddalona od linii kolejowej zostaje przeniesiona na Główną a po I wojnie światowej na tereny przy dzisiejszej ul. 28 Czerwca 1956 r. gdzie istnieje do dziś. Lata 20-te i 30-te XX w. to rozwój produkcji parowozów. Po podpisaniu w 1923 r. długoterminowej umowy z Ministerstwem Kolei produkcja ta stała się najważniejsza w profilu firmy. H. Cegielski – Poznań inwestując w bogate zaplecze konstrukcyjne tworzył nową myśl techniczną w zakresie przemysłu pojazdów szynowych. W 1934 roku wyprodukowany przez H.C.P wagon motorowy z silnikiem Disel – Saurer i przekładnią mechaniczną osiągnął rekordową szybkość 143 km/h!

Kolejnym momentem przełomowym w historii firmy była decyzja o uruchomieniu w H.C.P. w 1956 r. produkcji silników okrętowych. Silniki okrętowe obok pojazdów szynowych pozostają wiodącą produkcją firmy do dnia dzisiejszego.

Kurator: Zofia Fidelus