Salon Poezji / Aleksander Machalica / Wielkopostne rozważania

W ramach 58. specjalnej odsłony Salonu Poezji zapraszamy na oratorium Josepha Haydna Siedem ostatnich słów Chrystusa na krzyżu, które wykona kwartet smyczkowy w składzie: Urszula Nagrodzka, Dominika Bukowska, Kinga Tarnowska, Marcin Baranowski. Do współpracy przy projekcie zaproszony został również Aleksander Machalica, aktor Teatru Nowego w Poznaniu, którego krótka refleksja poprzedzać będzie każdą z siedmiu części utworu. Wydarzeniu, który wprowadzi Widzów w klimat Świąt Wielkanocnych, towarzyszyć będzie premiera płyty Siedem ostatnich słów Chrystusa na krzyżu.
Siedem Ostatnich Słów Chrystusa na Krzyżu jest jednym z najwybitniejszych dzieł najstarszego z klasyków wiedeńskich. Haydn stworzył je w roku 1785 lub 1786 na zamówienie zgromadzenia Hermandad de la Santa Cueva w Kadyksie. Jego forma jest niepodobna do niczego, co zarówno wcześniej, jak i później stworzono w przestrzeni muzyki pasyjnej. Wyłącznie instrumentalny utwór składa się bowiem z introdukcji oraz siedmiu powolnych sonat zwieńczonych krótkim, niemal beethovenowskim epilogiem. Tak niekonwencjonalna struktura dzieła spowodowana jest faktem, iż stanowiło ono rodzaj interludiów włączonych do wielkopiątkowego misterium, podczas którego biskup cytował siedem ostatnich sentencji wypowiedzianych przez Chrystusa, bezpośrednio przed ukrzyżowaniem. Kompozycja Haydna stanowi szeroko zakrojoną medytację, puls muzyczny jest tu bardzo wolny, potęgując wrażenie skupienia i wyciszenia. Dzieło przesyca ogrom negatywnych figur retorycznych, wyrażających ból, cierpienie i smutek. Pojawiają się też afekty jaśniejsze, niosące nadzieję i obietnicę wiekuistego światła. Haydn cenił swoją kompozycję tak bardzo, że opracował później jeszcze trzy jej wersje: na kwartet smyczkowy, fortepian oraz orkiestrę, chór i głosy solowe.
Krakowskie Salony Poezji w Teatrze Muzycznym w Poznaniu organizowane są we współpracy z poznańskim Oddziałem Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza. Opiekę merytoryczną nad Salonem obejmuje prezes Oddziału, prof. UAM dr hab. Wiesław Ratajczak z UAM w Poznaniu.

Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza zostało założone w 1886 roku we Lwowie. Jego zadaniem było gromadzenie, dokumentowanie i upowszechnianie materiałów dotyczących życia i twórczości Adama Mickiewicza. Dziś jest jednym z najstarszych towarzystw naukowych w Polsce. Skupia badaczy literatury, nauczycieli-polonistów, bibliotekarzy, literatów i miłośników literatury, zapewniając integrację środowiska polonistycznego. Organizuje odczyty naukowe i konferencje historycznoliterackie, wydaje „Rocznik Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza”.