Nowe Drogi Teatru: Hana Umeda / "Sada Yakko"

Sada Yakko (1871-1946) – gejsza i tancerka. Pierwsza propagatorka japońskiego teatru na Zachodzie i pierwsza zawodowa aktorka nowoczesnej Japonii. W kulturze polskiej znana jest przede wszystkim za pośrednictwem Jana Augusta Kisielewskiego. Jej postać stała się inspiracją dla młodopolskich artystów – „sensacją egzotycznej natury”. Kiedy w marcu 1902 roku polscy widzowie mogli podziwiać ją w Krakowie, w Warszawie i we Lwowie, miała już za sobą półroczne tourneé po Stanach Zjednoczonych. Odniosła wielki sukces na Wystawie Światowej w Paryżu w 1900 roku. Wtedy to okrzyknięto ją japońską Sarą Bernhardt. I choć sportretowana przez Pabla Picassa, ubóstwiana przez artystów i intelektualistów Japonka stała się jednym z najgłośniejszych artystycznych wydarzeń swoich czasów, wśród badaczy teatru i japonistów wciąż powraca pytanie o autentyczność jej sztuki. Z licznych relacji wiemy, że jej sceniczne kreacje inspirowane były takimi artystkami jak Sarah Bernhardt, Ellen Terry czy Eleonora Duse. Sama Yakko, rezygnując z niektórych teatralnych znaków, wzbogacała swoje występy o ekspresję i dramatyzm, nieobecne w tradycyjnym japońskim tańcu. Prawdziwie japońskiemu artyście nie chodzi o to, żeby wyrazić siebie czy przekazać światu jakąś głęboką prawdę, ale żeby nawiązać z odbiorcą relację, która przez wzruszenie, śmiech czy patos przyniesie mu przyjemność. Sada Yakko nie uciekała więc od popularnego wyobrażenia o egzotycznym kraju wschodzącego słońca. Ponad sto lat później Hana Umeda, pół-Japonka, pół-Polka próbuje przywrócić na polskie sceny klasyczny taniec japoński, który na przestrzeni XX wieku został już niemal całkowicie zapomniany. Będąc bezpośrednią uczennicą głowy szkoły Hanasaki-ryu, mistrzyni tańca jiutamai, Hanasaki Tokijyo, stara się przekazać tajniki japońskiego tańca swoim polskim uczennicom. Występuje  jednak głównie w charakterze egzotycznej atrakcji podczas wydarzeń związanych z japońską kulturą. Szukając wspólnoty ze swoją o sto lat starszą koleżanką po fachu, Hana Umeda próbuje odpowiedzieć sobie na pytanie, jak mógłby wyglądać taniec Sady Yakko w 2019 roku.

Reżyseria i choreografia: Hana Umeda
Muzyka: Shinsuke Sugitani
Tekst i dramaturgia: Joanna Ostrowska, Paweł Soszyński
Konsultacja choreograficzna i korona: Wojciech Grudziński
Performans: Natalia Jarzębska
Kostiumy: Mikaela Sandell
Reżyseria świateł: Aleksandr Prowaliński
Produkcja: Bartosz Kozakiewicz
Zdjęcia: Witek Orski, Karolina Gorzelańczyk
Spektakl powstał dzięki Stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Młoda Polska.