Przegląd filmów niemych z towarzyszeniem muzyki wykonywanej na żywo przez tapera Piotra Wizę. W programie filmy z Thedą Barą – najsłynniejszym wampem Hollywood. Przypomnimy także dzieła D. W. Griffitha - monumentalne „Narodziny narodu” oraz opartą na opowiadaniu Edgara Allana Poego „Zemstę sumienia”.

Współpraca: Filmoteka Narodowa

PROGRAM:

czwartek 7.05., g. 19 NARODZINY NARODU, reż. D.W. Griffith, USA, 1915, 120’

piątek 8.05., g. 19 *GŁUPIEC TU BYŁ, reż. Frank Powell, USA, 1915, 56’

sobota 9.05., g. 19 *ZEMSTA SUMIENIA, reż. D.W. Griffith, USA, 1914, 74’

niedziela 10.05., g. 19 *BEZWSTYDNICA, reż. James Young, USA, 1925, 48’

• Film z muzyką na żywo - pokaz z udziałem tapera Piotra Wizy

OPISY:

NARODZINY NARODU (The Birth of a Nation), reż. David Wark Griffith, USA, 1915, 120’ Wielka epopeja historyczna rozgrywająca się w okresie wojny secesyjnej jest opowieścią o losach dwóch zaprzyjaźnionych rodzin, które w czasie konfliktu stają po dwóch stronach barykady i dopiero po długim okresie powojennego chaosu jednoczą się dla wspólnej przyszłości, symbolizując tym samym narodziny narodu amerykańskiego. Film został zrealizowany w czasach, gdy przeciętne obrazy kinowe były dwurolkowcami; ten miał dwanaście rolek. Wygląda to niczym rysowanie historii błyskawicą – zachwycali się amerykańscy krytycy. "Narodziny narodu" wyróżniają różne formy narracji, mistrzowska umiejętność przeplatania zdarzeń i pionierskie rozwiązania, z których najważniejsze było usankcjonowanie roli montażu równoległego. Sceny batalistyczne do dziś stanowią klasykę gatunku. Niestety, od doskonałości formy daleko odbiega jego treść. Griffith, potomek Południowców, za mało zważał na polityczne wyważenie akcentów. W jego intencjach "Narodziny narodu" miały być obroną godności przegranych moralnie i militarnie Południowców, ale w rezultacie film stał się bliski apologii rasistowskiej mentalności Południa, wobec której zbladły słuszne idee Północy. Atakowany za szowinizm reżyser postanowił udowodnić swoje prawdziwe intencje następnym filmem: "Nietolerancja" (1916).

GŁUPIEC TU BYŁ (A Fool There Was), reż. Frank Powell, USA, 1915, 56’ Film opowiada historię pięknej i bezwzględnej kobiety – w tej roli intrygująca Theda Bara. Poznajemy ją w momencie, kiedy porzuca swoją kolejną ofiarę – zakochanego w niej bogatego mężczyznę. Zrozpaczony nieszczęśnik nie jest jedynym na liście demonicznej bohaterki. Wielu zaprowadziła na skraj bankructwa, załamania nerwowego, a nawet do więzienia... W tym samym czasie amerykański dyplomata, John Schuyler, otrzymuje telegram z Londynu, który zmusza go do nagłego wyjazdu w interesach. Oboje poznają się na pokładzie statku płynącego do Anglii. Czy Schuyler stanie się kolejną ofiarą niszczycielskich zamiarów bohaterki? Film jest jednym z pierwszych obrazów, w którym wyraźnie został ukazany motyw kobiety-wampa. Występ w filmie był drogą do dalszej, spektakularnej kariery Thedy Bary, której filmowy wizerunek niebezpiecznej kobiety, usidlającej mężczyzn, na trwałe zapisał się w historii kina. Obraz został zainspirowany sztuką Portera Emersona Browne’a, która z kolei powstała na podstawie wiersza Rudyarda Kiplinga pt. „The Vampire”.

ZEMSTA SUMIENIA (The Avenging Conscience or Thou Shalt Not Kill), reż. David Wark Griffith, USA, 1914, 74’ Dramat psychologiczny oparty na opowiadaniach Edgara Allana Poe. Bogaty starzec mieszka ze swoim bratankiem w wiejskiej posiadłości. Młody mężczyzna poznaje piękną kobietę i wkrótce zakochuje się w niej. Ich związek nie jest akceptowany przez zaborczego wuja, który obawia się samotności i odrzucenia przez jedynego towarzysza życia. Bratanek staje przed trudną decyzją. Musi wybierać pomiędzy dostatnim życiem w domu zamożnego wuja a małżeństwem z dziewczyną, którą kocha. W umyśle bohatera, owładniętego uczuciem do młodej kobiety, dojrzewa plan pozbycia się wuja… Jeden z pierwszych pełnometrażowych filmów Griffitha wyróżnia się umiejętnym prowadzeniem narracji, stopniowaniem napięcia z wykorzystaniem montażu równoległego. W filmie przewijają się fragmenty prozy Poe, które zostały zobrazowane ujęciami symbolizującymi motyw uwikłania, pułapki, wewnętrznego rozdarcia i zniewolenia człowieka.

BEZWSTYDNICA (The Unchastened Woman), reż. James Young, 1925, 48’ Caroline Knollys, żona nowojorskiego przedsiębiorcy, spodziewa się dziecka. Gdy chce się podzielić radosną wiadomością z mężem, zastaje go w ramionach sekretarki. Zrozpaczona postanawia wyjechać do Europy. Mijają lata, syn Caroline dorasta, a ona oddaje się życiu towarzyskiemu i podróżom. Po kilku latach wraca z synem do Nowego Jorku. Próbuje odegrać się na niewiernym mężu flirtując w jego obecności z innymi mężczyznami, choć tak naprawdę pragnie znów żyć u jego boku.