Dybuk

reż. Krzysztof Warlikowski

Miejsce: Spektakl Dybuk grany jest w Warszawskiej Wytwórni Wódek KONESER, ul. Ząbkowska 27/21

Szymon Anski, Hanna Krall

Dybuk

w przekładzie Awiszaja Hadari

reżyseria i adaptacja tekstu: Krzysztof Warlikowski

scenografia: Małgorzata Szczęśniak

muzyka: Paweł Mykietyn

reżyseria światła: Felice Ross

obsada:

• Magdalena Cielecka
• Stanisława Celińska
• Renate Jett
• Maria Maj
• Andrzej Chyra
• Marek Kalita
• Redbad Klijnstra
• Zygmunt Malanowicz
• Jacek Poniedziałek
• Jerzy Senator
• Maciej Tomaszewski
• Tomasz Tyndyk

*Zawrotną perspektywę otwiera połączenie w ramach jednego spektaklu – bez żadnej przerwy, w tej samej obsadzie i scenografii - dwóch różnych sztuk, dwóch tekstów o tak odrębnej materii, pochodzących z epok przedzielonych cezurą Zagłady – która, jak uważali niektórzy, przyniosła śmierć nie tylko człowiekowi, ale i Bogu. W Dybuku Warlikowskiego człowiek i dybuk, a więc w jakimś sensie człowiek i Bóg - zanegowani, odrzuceni, zabici - spotykają się w nowym teatrze, w nowym, międzyludzkim rytuale. W sztuce Anskiego niebo zwycięża. Chanan wdziera się do niego siłą woli i zabiera ze sobą ukochaną Leę. U Krall na odwrót – zabity w getcie braciszek, nietknięty przez śmierć, sześcioletni na zawsze, szuka sobie miejsca w Adamie. Wygląda to tak, jakby człowiek dążył do ocalenia Boga, a Bóg szukał sobie na powrót miejsca w człowieku. To przedstawienie, na pozór odarte z ułudy, mające zaledwie coś z próby teatralnej, rozegrane wśród funkcjonalnych paneli Małgorzaty Szczęśniak z drewna i pleksiglasu, barowych stolików i metalowych krzesełek, z jakimś bolesnym wysiłkiem otwiera momentami inną perspektywę - nieistniejącej synagogi, malowanej w rajskie zwierzęta. Tamtych drewnianych synagog nie da się już uratować, ale to przedstawienie mówi o czymś więcej - o ratowaniu dybuka.

Dybuk Warlikowskiego jest zaprzeczeniem wszystkich sentymentalnych przedstawień i oscarowych filmów o Żydach i Holocauście, po których widz może uronić rytualną łezkę i ze spokojem pójść do domu. To głos przejmująco uczciwy, przefiltrowany przez własną wrażliwość, a w pewnym sensie także własną cielesność, przez doświadczenie pokolenia 40-latków, ich nieprzeżycie Zagłady, a także nieprzeżycie Boga, któremu jednak żydowski dybuk nie daje spokoju. Na ruinach tamtego świata Warlikowski buduje swój teatr, który sprawia wrażenie nieustannej próby, coraz bliższy życiu. Przedziera się do tego życiowego doświadczenia poprzez antyczną tragedię, poprzez Biblię, poprzez Szekspira, przez doświadczenie Zagłady, które wykracza poza grecki tragizm. Teatr, który uprawia, na naszych oczach zagęszcza się, monumentalizuje, to znów zamiera, trochę jak przedstawienia Tadeusza Kantora, z którym Warlikowskiego łączy jakieś nierozpoznane pokrewieństwo.*

Tadeusz Sobolewski, Gazeta Wyborcza

Spektakl w koprodukcji TR Warszawa i Wrocławskiego Teatru Współczesnego

Premiera 6 października 2003 Międzynarodowy Festiwal Dialog we Wrocławiu, 2 listopada 2003 TR Warszawa

Spektakl trwa 2 godz. 20 min. (bez przerwy)

Bilety: 60 zł, 50 zł, 40 zł, 25 zł