Stand Up (For Your Rights) Comedy, reż. Jana Shostak

Premiera spektaklu „Stand Up (For Your Rights) Comedy” Jany Shostak realizowana jest w ramach programu rezydencyjnego HUB Kultury KW, którego hasłem przewodnim w tym sezonie jest „Hello Darkness My Old Friend”. Kuratorem roku jest szwedzki reżyser Markus Öhrn.

Wielojęzyczna, czarna komedia improwizowana z dokumentalnym rdzeniem.

Trwająca od sierpnia 2020 roku białoruska rewolucja rzadko jest tematem żartów. Szczególnie represjonowanym uczestniczkom i uczestnikom nie jest do śmiechu. Sama będąc Białoruską, która jedną nogą wdepnęła w antyłukaszeńskie protesty, a drugą w organizacje pomocy humanitarnej dla prześladowanych częściej mam łzy w oczach niż uśmiech na ustach. Wewnętrzna perspektywa powoduje jednak, że używam satyry i czarnego humoru aby się zdystansować i ulżyć sobie i towarzyszkom w tej surrealistycznej sytuacji. A perspektywę mam pełną sprzeczności, jak mój kraj; feministyczno-konserwatywną, chrześcijańsko-antykościelną, lewacko-solidarnościową.

W swojej artystycznej naiwności wymyśliłam, że dla upchania tego kulturowego eklektyzmu w wydarzeniu performatywnym będzie stand-up. Równie bliski i adekwatny do obecnej sytuacji jak wąsy baćki na twarzy Niny Bagińskiej. Ocierałam się już o tę formułę w przeszłości, biegając w stroju messengerki poważnych debatach o przyszłości kultury, performując dziadka mroza w ośrodkach dla uchodźców, czy występując jako kandydatka na miss w czasie własnych i cudzych wernisaży wystaw.

W stand-upie wcielę się kolejno w trzy postaci:

SIŁOWNICZKĘ z wyimaginowanego odziału DOMONu, ubraną w białą kominiarkę i kombinezon piewczynię domowego ogniska i protestowania po cichu
DUSZĘ EMILII PLATER, naszą wspólną bohaterkę rewolucyjną, zwaną białoruską Žana d’Ark, jednocześnie drag king i protoplastka les-komando
MARIĘ WASILEWICZ, miss białoruś 2018, kochankę Aleksandra Grigorewicza, deputatkę w parlamencie wybraną w równie niesłałszowanych wyborach

Kolejne postaci wyłaniają się na zasadzie matrioszki.

Koprodukcja: Teatr Polski w Poznaniu.

Jana Szostak (biał. Яна Шостак; ur. 1993 w Grodnie, Białoruś) – polsko-białoruska aktywistka, artystka intermedialna, finalistka Miss Polonii Wielkopolski, wicemiss województwa zachodniopomorskiego. W swojej działalności artystycznej łączy wiele mediów, porusza się m.in. w obszarach performance’u, sztuki wideo, sztuki internetu. Tworzy sztukę społecznie zaangażowaną. W 2013 ukończyła studia licencjackie na Wydziale Intermediów Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie, zaczynając następnie studia magisterskie na Wydziale Sztuki Mediów na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. 9 września 2015 w Poznaniu, wraz Dorotą Tylką, Łukaszem Stylcem, Moniką Kaczmarczyk i Iwonem Rachwałem, brała udział w ustanowieniu nowego polskiego Rekordu Guinnessa, tworząc najdłuższy utwór audio z tagów miejskich. Wynosił on 7 minut i 59 sekund oraz 647 słów.

W 2016 wraz z Marią Olbrychtowicz brała udział w Manifesta 11 w Zurychu. W tym samym roku, jako grupa Diakonessy, zdobyły Grand Prix za najlepszy dyplom na festiwalu Młode Wilki. Jako wolontariuszki brały również udział w Światowych Dniach Młodzieży 2016 w Krakowie, gdzie podmieniły jeden z oficjalnych bannerów na podobiznę papieża Franciszka. Podczas samego spotkania papieża z wolontariuszami Szostak wywiesiła banner z napisem „Papa call me” i swoim numerem telefonu, co zostało uwiecznione przez telewizje na całym świecie. Jej celem było zwrócenie uwagi papieża na problem pedofilii w polskim Kościele katolickim.

W maju 2017 brała udział w Biennale Sztuki Mediów WRO 2017 – Draft Systems. 20 czerwca obroniła pracę magisterską w Pracowni Działań Przestrzennych Mirosława Bałki. Opierała się ona na wprowadzeniu słowa nowak (homonim jednego z najpopularniejszych w Polsce nazwisk) do przestrzeni publicznej, jako słowa zamiennego do określenia „uchodźca“. Obrona odbyła się w salonie sklepu Saturn w Złotych Tarasach w Warszawie na 67 telewizorach. Projekt był konsultowany z językoznawcami i uzyskał wsparcie m.in. prof. Jana Miodka. W tym samym roku Szostak była laureatką międzynarodowej nagrody Startpoint Prize w Pradze. Rozpoczęła również studia doktoranckie na Uniwersytecie Artystycznym w Poznaniu.

Od 2018 wraz z Jakubem Jasiukiewiczem tworzy film Miss Polonia, będący połączeniem dokumentu, komedii i eseju wizualnego, pokazujący uczestnictwo artystki w licznych konkursach piękności w Polsce, m.in. Miss Polonii Wielkopolski, gdzie dostała się do finału. Film ma mieć premierę w 2021 na stulecie ustanowienia pierwszych konkursów piękności.

W 2020 zaangażowała się w protesty na Białorusi. Na początku sierpnia zorganizowała akcję „Minuta krzyku dla Białorusi”.

---

Spektakl dofinansowany przez Urząd Miasta Stołecznego Warszawy w ramach projektu HUB Kultury KW.