CZŁOWIEK Z KAMERĄ, ZSRR 1929

REŻ. DZIGA VIERTOW

DZIGA VIERTOW (właśc. Denis Kaufman), wielki awangardowy artysta, urodził się 2.01.1896 r. w Białymstoku, gdzie w konserwatorium odebrał wykształcenie muzyczne. W 1915, krótko przedzajęciem wschodnich terenów dzisiejszej Polski przez wojska niemieckie, jego rodzina przeniosła się do Moskwy. Jego młodszy brat, Michaił Kaufman był operatorem filmowym, pracował m.in. z Jeanem Vigo. Obok twórczości filmowej Viertow przez całe życie zajmował się pisaniem, opublikował kilkaset tekstów. Dziga Viertow to wielki prekursor filmu dokumentalnego i publicystycznego, eksperymentator w dziedzinie montażu, kompozycji, ustawienia kamery i zdjęć trikowych. Twórca kroniki filmowej i słynnej grupy KINO OKO, w skład której wchodzili młodzi operatorzy i montażyści. Zmarł 12.02.1954 r. w Moskwie. Wiele z jego wynalazków jest stosowanych w kinie do dnia dzisiejszgo. W trakcie kwietniowego pokazu filmu w OPT, muzykę na żywo będzie grała wrocławska formacja Robotobibok, która to zaprezentuje specjalnie przygotowany na ta okazję improwizowany set z wyraźną dominacją brzmień syntezatorów. Nie będzie to pierwsza próba zmierzenia się muzyków z materią celuloidu 'Człowieka z Kamerą': wśród formacji, które użyczały już swych muzycznych talentów tworząc specjalnie na potrzeby tego filmu można znaleźć takie nazwy jak m.in. Brytyjski Cinematic Orchestra (Ninja Tune) czy norweski artysta elektroniki eksperymentalnej Biosphere. Człowiek Z Kamerą zaliczany jest do najbardziej innowacyjnych i wpływowych filmów ery kina niemego. Będąc nie tylko filmowym portretem jednego dnia miasta, Człowiek Z Kamerą autorstwa pioniera kina, Dzigi Viertowa, jest eksperymentalnym manifestem-wizją. Kontrowersyjny w czasach, gdy został nakręcony (1929 r.), film ten ciągle pulsuje niepokorną energią i innowacją geniuszu Viertowa. Krytykując i odrzucając konwencje kapitalistycznego kina popularnego, którym tak gardził, Viertow i jego rewolucyjna grupa filmowa Kino Oko (w skład której wchodzili jego żona jako montażystka oraz i jego brat jako operator kamery - oboje z nich biorą udział w filmie) stworzyli specjalnie na potrzeby filmu mnóstwo filmowych innowacji, wynalazków, aby ukazać własną wizję, życie, marksizm i nowoczesność. Zmieniające się tempo filmu, nakładanie na siebie klatek, manipulacyjny montaż, oraz rytmiczna graficzna kompozycja - wszystko miesza się niezauważalnie w magiczne przedstawienie życia ponad i pod powierzchnią miasta. Filmując sklepy, tłok na ulicach, chaos miasta, dzieci, górników, ludzkie ciała i naturę - Viertow kreuje wizualne rymy i graficzne portrety struktury życia i eksplozję percepcji. Człowiek Z Kamerą zaliczany był do nurtu filmowego zwanego miejskimi symfoniami, który był popularny w owych czasach (Berlin: Symfonia Wielkiego Miasta jest kolejnym przykładem), ale przekroczył jego ramy w swoim krytycznym dystansie, świeżej innowacyjności i delikatnie płynnej wizji człowieka i społeczeństwa.