Koncerty z udziałemMARIUSZ PATYRA

wykonawcy:

• Orkiestra Filharmonii Krakowskiej
• Yoav TALMI (Izrael) – dyrygent
• Mariusz PATYRA – skrzypce

program:

• L. Beethoven – Uwertura „Egmont” op. 84
• M. Bruch – II Koncert skrzypcowy d-moll op. 44
• J. Brahms – I Symfonia c-moll op. 68

Podczas najbliższych koncertów symfonicznych (11,12.04) w Filharmonii Krakowskiej rozbrzmiewać będzie muzyka uznanych niemieckich twórców XIX w.: Beethovena – Uwertura „Egmont”, Brucha – II Koncert skrzypcowy, Brahmsa – I Symfonia. Koncerty te mozna zatem zatytułować za dr Małgorzatą Janicką-Słysz: "Trzy razy B, czyli Beethoven heroiczny, Bruch melodyjny i Brahms liryczno-dramatyczny". Będzie to również okazja do spotkania się ze sztuką wybitnych wykonawców: izraelskiego dyrygenta – Yova Talmiego oraz skrzypka – Mariusza Patyry.

Beethoven heroiczny

Uwertura „Egmont” (1810) Ludwiga van Beethovena to około osiem minut muzyki mającej postać zwartej dramaturgii prowadzącej od mrocznych akordów wstępu, poprzez udramatyzowane Allegro, po końcowy triumf – apoteozę zwycięstwa. Jest reprezentacją bohatera tragedii Johanna Wolfganga Goethego, który odpowiadał Beethovenowskim ideałom poświęcania się dla narodu, w imię wolności.

Bruch melodyjny

Podczas pobytu w Anglii, Max Bruch zaprzyjaźnił się z Pablem Sarasatem, któremu zadedykował swój II Koncert skrzypcowy d-moll op. 44 (1833). Bruch był melodystą: z instrumentów najwyżej cenił skrzypce, które w jego odczuciu najbardziej zbliżały się do natury głosu ludzkiego. Jego muzyka jest przykładem romantycznej mowy uczuć. II Koncert skrzypcowy ujęty został w tradycyjną trzyczęściową architektonikę: Adagio ma non troppo, Recitativo – Allegro moderato, Finale – Allegro molto.

Brahms liryczno-dramatyczny

I Symfonię c-moll op. 68 (ukończoną 1876) Johannesa Brahmsa określono mianem „dziesiątej symfonii Beethovena”, wskazując na jej silne związki z postawą i muzyką wielkiego poprzednika. Motyw wstępu (Un poco sostenuto) stanowi dewizę pierwszej części utworu. Energiczny rytm i silne emocje przychodzą wraz z tematem głównym (Allegro). Cechą charakterystyczną dla stylu Brahmsa są brzmienia nasycone i ciemne. Muzyka części drugiej – Andante sostenuto – wyróżnia się pieśniowym charakterem i dialogami instrumentów. Część trzecia Un poco allegretto e grazioso nie jest zwyczajowo żywym scherzem, lecz rodzajem spokojnej fantazji, łańcuchem rozmyślań o tym co było. W Finale – Adagio. Più Andante. Allegro non troppo ma con brio – muzyka osiąga upragniony cel. Skrzypce rozpoczynają hymniczny śpiew odsyłający do Ody „Do radości" z IX Symfonii Ludwiga van Beethovena. To znak, że Brahms podniósł rękawicę rzuconą przez wielkiego poprzednika, odpowiedź na to, że gatunek symfonii nie został wyczerpany i że można go twórczo kontynuować. /dr Małgorzata Janicka-Słysz/

MARIUSZ PATYRA urodził się w 1977r., grę na skrzypcach rozpoczął w wieku siedmiu lat. Kształcił się pod kierunkiem A. Hoffmanna w Olsztynie, prof. J. Kucharskiego w Warszawie i prof. Krzysztofa Węgrzyna w Hanowerze. Studiował u prof. Iny Kertscher w Hanowerze i maestra Salvatore Accardo w Cremonie. Jest zwycięzcą Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego Józsefa Joachima w Hanowerze, finalistą Międzynarodowego Konkursu Stradivariego w Cremonie (1998) oraz laureatem czwartej nagrody w Międzynarodowym Konkursie Skrzypcowym Carla Nielsena w Odense (Dania). W 2000 roku otrzymał specjalne wyróżnienie Odense Symphony Orchestra. W 2001 roku jako pierwszy Polak został zwycięzcą „Premio Niccolo Paganini” w Genui, gdzie przyznano mu też nagrodę specjalną za najlepszą interpretację Kaprysów Paganiniego i nagrodzono kopią skrzypiec „Il Cannone” należących do wielkiego wirtuoza. Występował z koncertami i recitalami w Europie (Polska, Niemcy, Hiszpania, Czechy, Rosja, Austria), Japonii i Stanach Zjednoczonych. Grał m.in. z Royal Chamber Orchestra Tokyo, Orchestra Fondazione Arturo Toscanini, Orchestra di Roma, Orchestra Filharmonica Marchigiana, Orkiestrą Polskiego Radia, Orkiestrą Kameralną Polskiego Radia “Amadeus”, z Filharmonią Narodową w Warszawie. Artysta gra na skrzypcach, będących kopią instrumentua Guarneri del Gesu 1733, zbudowanych przez Christiana Erichsona (Hannover 2003), jak również na kopii "Il Cannone" 1742, autorstwa Johna B. Erwina (Dallas 2000).

www.mariuszpatyra.com

YOAV TALMI to artysta znany i ceniony po obu stronach Atlantyku - jest obecnie dyrektorem artystycznym i dyrygentem kanadyjskiej Orchestre Symphonique de Québec. Wcześniej pełnił m.in. funkcje pierwszego dyrygenta Hamburger Symphoniker, pierwszego dyrygenta gościnnego Münchner Philharmoniker, dyrektora muzycznego San Diego Symphony, Arnhem Philharmonic (Holandia) oraz Israel Chamber Orchestra i New Israeli Opera.

Urodzony w Izraelu, Yoav Talmi ukończył Rubin Academy of Music w Tel Awiwie oraz Juilliard School of Music w Nowym Jorku, uzyskując dyplomy w zakresie kompozycji i dyrygentury. Artysta otrzymał Nagrodę im. Kusewickiego na Tanglewood Festival w 1969 roku, został także nagrodzony na Rupert Conductor's Competition w Londynie (1973). Długa i błyskotliwa kariera dyrygencka artysty na różnych kontynentach obejmowała m.in. występy w Ameryce, w Europie, gdzie dyrygował m.in. najważniejszymi orkiestrami Londynu, Berliner Philharmoniker, amsterdamską Royal Concertgebouw, Wiener Symphoniker oraz Praską Orkiestrą Symfoniczną, orkiestrami filharmonicznymi z Oslo, Sztokholmu, Warszawy, Petersburga i Izraela, Orchestre National de France, Orkiestrą Tonhalle w Zurychu, rzymską Santa Cecilia, a także licznymi orkiestrami radiowymi z Izraela, Francji, Włoch, Hiszpanii, Niemiec, Polski, Holandii, Belgii, Finlandii i Szwecji. Kilkakrotnie poprowadził także NHK Symphony Orchestra w Japonii.

Yoav Talmi jest także doświadczonym twórcą nagrań, przygotowywanych m.in. dla takich wytwórni, jak Analekta (Montreal), CBC Records, Chandos, Decca, EMI, Naxos oraz Teldec. Jego nagranie pełnej wersji IX Symfonii Brucknera z Filharmonikami z Oslo zdobyło prestiżową „Grand Prix du Disque" w Paryżu. Album z utworami Schönberga i Czajkowskiego nagrany z Israel Chamber Orchestra dla wytwórni Teldec został wybrany Płytą Miesiąca przez niemieckie czasopismo Fono-Forum, zaś londyński Penguin Guide przyznał temu albumowi najwyższą notę. Jego niedawno wydane French Showpieces, nagrane z Orchestre Symphonique de Québec oraz skrzypkiem Jamesem Ehnesem zostało Płytą Miesiąca francuskiego magazynu medialnego Repertoire, który przyznał płycie najwyższe, maksymalne oceny.

Jest doktorem honoris causa Université Laval, w kanadyjskim Québecu.