Betlejem polskie

Adaptacja i dramaturgia III aktu sztuki: Maciej Wojtyszko

Reżyseria: Rafał Szumski Scenografia i reżyseria światła: Magdalena Gajewska Kostiumy: Adrian Lewandowski Choreografia: Aleksander Kopański Muzyka: Marcin Nagnajewicz Przygotowanie wokalne: Izabela Urban Asystent reżysera: Michał Czyż Inspicjentki: Monika Jabłońska-Sowa i Klaudia Wierzchoń Produkcja: Maja Biała

występują: Nina Biel, Tomasz Bielawiec, Hanka Brulińska, Michał Czyż, Jolanta Deszcz-Pudzianowska, Wojciech Dobrowolski, Włodzimierz Dyła, Paweł Ferens, Artur Kocięcki, Jerzy Kurczuk, Marta Ledwoń, Krzysztof Olchawa, Edyta Ostojak, Beata Passini, Wojciech Rusin, Oskar Rybaczek, Jolanta Rychłowska, Daniel Salman, Jowita Stępniak, Marek Szkoda, Magdalena Sztejman, Magdalena Zabel

Betlejem polskie Lucjana Rydla miało swoją prapremierę pod koniec 1904 roku we Lwowie. Autor – dziś pamiętany głównie jako pierwowzór postaci Pana Młodego z Wesela Stanisława Wyspiańskiego – napisał swój dramat tuż przed wybuchem rewolucji 1905 roku – dziś nieco zapomnianego zrywu, który część historyków nazywa kolejnym polskim powstaniem. Sztuka szybko zdobyła popularność na polskich scenach. W opowieść o Bożym Narodzeniu wpisywała bowiem także dzieje Polski i Polaków, przypominając dawną wielkość i dając nadzieję na przyszłość.

Była inscenizowana i aktualizowana wielokrotnie aż do 1939 roku. Po 1945 roku, ze względu na religijny i niepodległościowy charakter tekstu Rydla, władze niechętnie zgadzały się na jej wystawianie. Mimo to powróciła na deski teatrów – szczególnie intensywnie grano ją w latach 1981–1982, czyli w czasie „Solidarności” i stanu wojennego. W Teatrze im. Juliusza Osterwy Betlejem polskie wyreżyserował Andrzej Rozhin w grudniu 1987 roku. Przedstawienie szybko zyskało status kultowego i z perspektywy czasu można uznać je za zapowiedź nadchodzących zmian.

Dziś, na przełomie lat 2025 i 2026, warto zadać pytanie: co ta sztuka mówi nam obecnie? Reżyser przedstawienia Rafał Szumski zgodnie z dawnym zwyczajem poprosił o dopisanie do III aktu aktualnych fragmentów Macieja Wojtyszkę – wybitnego reżysera, dramatopisarza i scenarzystę. Czy powrót Betlejem polskiego na scenę zwiastuje kolejne wielkie zmiany? Przecież wciąż na świecie nie brakuje Herodów przekonanych, że ich władza nie ma żadnych ograniczeń. Poza tym dobrze znana historia o słabym i bezbronnym Dzieciątku, zwyciężającym zło i przemoc dzięki wsparciu zwykłych ludzi, wydaje się być szczególnie ważna i potrzebna nie tylko w dużej i małej polityce, ale także w naszej codzienności, w której prawdziwą nadzieję zastępuje często doklejony sztuczny uśmiech.

Uwaga! Spektakl zawiera efekty świetlne, w tym światło stroboskopowe (10 sekund).

Spektakl rekomendowany dla Widzów od 10 roku życia.