pt.–sob. 23–24.05.2025, 19:00
Sala Teatru Laboratorium Instytutu Grotowskiego
sob. 24.05.2025 spektakl z tłumaczeniem na PJM
Bilety: 30/40 PLN (www.bilety.grotowski-institute.pl)

Uwaga! Spektakl zawiera sceny przemocy psychicznej i fizycznej; jest także wykorzystywane światło stroboskopowe.

Młody Kurd przybywa do Polski. Jego marzeniem jest skończyć medycynę. Jest rok 1979. A może… Jest rok 2021 i młody Kurd nie przybywa do Polski, bo umiera w Puszczy Białowieskiej na granicy polsko-białoruskiej. A może… Jest rok 1942 i to młody Polak przybywa do młodego Kurda, prosi go o wodę i coś do jedzenia?

Doktor Arsalan Azzaddin pracuje jako specjalista chorób wewnętrznych w szpitalu w Bielsku Podlaskim. W dobie kryzysu humanitarnego na granicy z Białorusią trafiają do niego pacjenci – ofiary kryzysu. Dzięki znajomości języka arabskiego, kurdyjskiego, perskiego, tureckiego, angielskiego i polskiego staje się nie tylko lekarzem, ale i powiernikiem, przyjacielem rodzin. Gdy doktor Arsalan zaczyna leczyć pacjentów przywiezionych z przygranicznego lasu, jego ustabilizowane życie prywatne ulega rozpadowi. Zadaje sobie pytania: „Kim jestem?”, „Kim jest drugi człowiek?”, „Ile jest warte ludzkie życie?”.

Spektakl pt. „Mały doktor wrócił” powstał na podstawie scenariusza stworzonego przez Joannę Troc podczas V Kursu teatru dokumentalnego, organizowanego przez Instytut im. Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu w ramach projektu „Teatr na Faktach”. Autorka napisała scenariusz, wykorzystując metodę verbatim, na podstawie wywiadów przeprowadzonych z doktorem Arsalanem Azzaddinem. Jego opowieść przynosi inną, nową perspektywę w dyskursie na temat kryzysu na granicy polsko-białoruskiej.

Teatr Czrevo jest jednoosobowym teatrem, którym kieruje Joanna Troc. Działalność artystyczna teatru koncentruje się na unikal­nym klimacie pogranicza polsko-białoruskiego, a spektakle grane są w języku podlaskich Białorusinów. W latach 2014–2019 teatr organizował Festiwal Teatralny „ODE”, na którym prezentowany był dorobek białoruskiego teatru zarówno z Podlasia, jak i z Białorusi, co służyło budowaniu wspólnoty kontaktów i wzajemnych oddziaływań. Troc realizuje monodramy (np. „Ksenia”), ale również angażuje do swoich spektakli reprezentantów lokalnej społeczności, jak w przypadku sztuki „Bieżeńcy”, zrealizo­wanej z grupą młodzieży w Muzeum Białoruskim w Hajnówce. Nie stroni także od animacji lalek (np. przedstawienie „Majoviênie”). Wiele spektakli prezentowanych przez teatr zostało zrealizowanych dzięki sty­pendium artystycznemu Prezydenta Miasta Białegostoku.

Joanna Troc jest absolwentką Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza – studiowała na Wydziale Sztuki Lalkarskiej z siedzibą w Białymstoku (2010). Ukończyła również specjalność Animacja Kultury z Arteterapią na Uniwersytecie w Białymstoku (2014). W 2024 roku uczestniczyła w Kursie teatru dokumentalnego w Instytucie im. Jerzego Grotowskiego. Jest pomysłodawczynią i założycielką Teatru Czrevo, inspirującego się duchem prawosławia i białoruskości oraz pograniczem kultury polskiej i białoruskiej. Tworzy teatr z lokalną społecznością – do tej pory zrealizowała ponad 50 przedstawień z różnymi grupami aktorów-amatorów, m.in. z dziećmi z domu dziecka, młodzieżą, seniorami, dorosłymi z niepełnosprawnością intelektualną. W latach 2014–2019 organizowała Festiwal Teatralny „ODE”. Od 2020 roku prowadzi zajęcia „Praca ze społecznością lokalną” w białostockiej filii Akademii Teatralnej im. A. Zelwerowicza w Warszawie.

Dr Aleksandra Czerniawska jest artystką wizualną. Ukończyła studia na Wydziale Malarstwa warszawskiej ASP. Na tej samej uczelni uzyskała tytuł doktora sztuk pięknych. Zajmuje się malarstwem, rysunkiem, instalacjami, sztuką w przestrzeni publicznej oraz sztuką wideo (wideo-art). Główne obszary tematyczne jej pracy to lokalna historia Podlasia i Białegostoku. W cyklu malarskim „Hutarka” przedstawiła opowieści z czasów II wojny światowej przefiltrowane przez osobiste doświadczenia jej rodziny. Stypendystka programu „Młoda Polska” (2010). Otrzymała wyróżnienie w ogólnopolskim konkursie Samsung ArtMaster (2008) oraz nominację w Konkursie im. Eugeniusza Gepperta (2009).

*Sw@da x Niczos *to unikatowy duet, który w swojej działalności artystycznej udowadnia, że w kreatywności i sztuce nie ma granic. Tworzą go zainspirowani folklorem Podlasia: Sw@da – producent muzyczny nominowany do Nagrody Muzycznej „Fryderyk” w 2023 roku za album „Sad”, i Niczos – skrzypaczka, wokalistka i raperka z Podlasia, która współtworzy klubowe aranżacje, wzbogacając je o elementy tradycyjnego śpiewu oraz rapu w języku podlaskim i białoruskim.

Rafał Pietrzak jest aktorem. Ukończył studia na Wydziale Sztuki Lalkarskiej w białostockiej filii Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie. Od 2021 roku współpracuje z Teatrem Układ Formalny we Wrocławiu. Występuje w spektaklach: „Szekspir Fight Show Arena”, „Fedra. Historia flanelowego wstydu”, „A miłości bym nie miał ”, „LIMBA” oraz w autorskim spektaklu „Dzień Dziecka”, nagrodzonym na 44. PPA we Wrocławiu. Na 45. PPA we Wrocławiu otrzymał nagrodę Radia RAM im. Moniki Jaworskiej.