Karkonoski Wieczór Kameralny - Solo i w duecie

Program
Domenico Scarlatti *_Sonata g-moll_ K. 426
*Maurice Ravel *_Gaspard de la nuit: Ondine, Le gibet, Scarbo_
*Karol Szymanowski *_Mazurki_ op. 50 nr 1, 2
*Fryderyk Chopin Scherzo cis-moll op. 39
Fryderyk Chopin *_Polonez As-dur_ op. 53
*Antonín Dvořák Taniec Słowiański op. 72 nr 2
Camille Saint-Saëns Danse Macabre op. 40
Franz Schubert *_Fantazja f-moll _D. 940
*Hanna Kulenty Van…
Astor Piazzolla Libertango

Wykonawcy
Maciej Jonczyk fortepian
Patryk Pająk, Tomasz Widłak duet fortepianowy
Anna Boczar prowadzenie koncertu

Koncert z cyklu Karkonoskich Wieczorów Kameralnych odbywa się tym razem w ramach nagrody Filharmonii Dolnośląskiej dla laureatów 5. Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego i Kameralnego im. prof. Janiny Romańskiej-Werner w Krakowie. Zaprezentowany zostanie przekrojowy program obrazujący szerokie spektrum muzyki fortepianowej pod względem epok, estetyk, form oraz funkcji fortepianu.
Wieczór otworzy Maciej Jonczyk trzema częściami Gaspard de la nuit _Maurice’a Ravela. _Ondine i Le gibet ukazują skrajne oblicza impresjonistycznej estetyki kompozytora. Ondine przedstawia wodną nimfę uwodzącą człowieka swoją pieśnią, co Ravel oddaje poprzez płynną rytmikę i wyrafinowaną kolorystykę brzmieniową. Motywy pojawiają się i zanikają niczym fale, tworząc wrażenie ciągłego ruchu i niestabilności.
Le gibet _z kolei stanowi skrajne przeciwieństwo pod względem ekspresji. Utwór przedstawia obraz wisielca kołyszącego się na szubienicy o zachodzie słońca. Statyczny i mroczny pejzaż dźwiękowy opiera się na skrajnej repetytywności i oszczędnym materiale muzycznym. _Le gibet wymaga od pianisty ogromnej koncentracji, ponieważ najmniejsza zmiana artykulacji ma znaczenie ekspresyjne.
Trzecia część cyklu Scarbo _to kulminacja _Gaspard de la nuit _pod względem ekspresji i trudności technicznej. Kompozycja przedstawia demoniczną postać nocnego karła, który szydzi z obserwatora i doprowadza go do obłędu. Ravel oddaje tę wizję poprzez skrajne kontrasty dynamiczne i gwałtowne zmiany faktury. Dla pianisty jest to próba wirtuozowskiej sprawności i zdolności budowania napięcia dorównującego atmosferze koszmaru.
_Mazurki _op. 50 to utwory z późnego okresu twórczości Karola Szymanowskiego, reprezentujące jego styl narodowy. Kompozycje inspirowane są muzyką ludową Podhala i przetwarzają jej charakterystyczne rytmy, a harmonia oparta jest na skalach modalnych. _Mazurki _nr 1 i 2 zachowują taneczny puls i mazurkową rytmikę, jednak daleko im do stylizacji salonowej. Utwory te łączą pierwotną energię tańca z wysublimowaną techniką kompozytorską i wymagają od pianisty sprawności technicznej, wyczucia rytmu, koloru i charakteru ludowej ekspresji.
_Scherzo cis-moll op. 39 jest jednym z najbardziej dramatycznych dzieł fortepianowych Chopina. Formalnie utwór opiera się na rozszerzonej formie trzyczęściowej, której skrajne części cechują się ostrymi kontrastami dynamicznymi, a środkowe trio kontrastuje lirycznością i śpiewną melodią, interpretowaną jako moment refleksji i wewnętrznego wyciszenia. Z kolei Polonez As-dur op. 53 oparty jest na rytmie poloneza, ale jego skala wykracza poza taneczny pierwowzór. Utwór łączy popisową charakterystykę wirtuozerii z ideą narodową.
Patryk Pająk i Tomasz Widłak w duecie fortepianowym zainaugurują drugą połowę koncertu Tańcem słowiańskim op. 72 nr 2 Dvořáka, inspirowanym folklorem słowiańskim i utrzymanym w pełni autonomicznej formie fortepianowej. Miniatura taneczna wyróżnia się melancholijnym charakterem, ze względu na wolne tempo i tonację molową. Pod względem wykonawczym utwór wymaga elastyczności rytmicznej, a nie czystej wirtuozerii. Istotny jest naturalny oddech frazy oraz umiejętność połączenia taneczności z liryczną narracją.
Danse macabre op. 40 jest z kolei sugestywnym przykładem muzyki programowej epoki romantyzmu. Utwór opiera się na legendzie o Śmierci, która o północy wzywa zmarłych do tańca. Już w introdukcji pojawia się charakterystyczny motyw zegara wybijającego północ, a następnie temat „tańca”, oparty na ostrych rytmach i chromatyce. Harmonia jest bogata w dysonanse, słyszalny jest także tryton, a rytm walca zostaje zdeformowany i przyspieszony. W wersji fortepianowej utwór zachowuje orkiestrowy rozmach i wymaga od pianisty dużej sprawności technicznej.
Fantazja f-moll, D. 940 to natomiast kompozycja uznawana za absolutny szczyt repertuaru duetowego. Schubert mistrzowsko przywołuje wcześniejsze tematy, nadając Fantazji _cykliczną jedność. Dialog czterech rąk jest rozmową dwóch równorzędnych głosów, często dramatycznie skonfliktowanych. To właśnie ta relacyjność sprawia, że Fantazja bywa interpretowana jako metafora samotności i pragnienia bliskości.
Utwór _Van… jest przykładem charakterystycznego dla Hanny Kulenty języka muzycznego, opartego na idei „europejskiego transu”. Kompozycja ma formę procesualną, nie rozwija się poprzez klasyczne kontrasty tematyczne, a poprzez stopniowe zagęszczanie faktury i intensyfikację rytmu. Materiał muzyczny podlega ciągłym przesunięciom i nawarstwieniom, a brzmienie utworu jest gęste, wręcz hipnotyczne. Van… nie opowiada konkretnej historii, lecz wpływa na odbiorcę poprzez fizyczne i psychologiczne oddziaływanie dźwięku.
Wieczór zamknie Libertango, symbol nowego podejścia do tanga i poszukiwania języka muzycznego, określanego mianem nuevo tango. Piazzolla opiera utwór na repetytywnej, niemal hipnotycznej formule i nawiązuje także do jazzu i muzyki klasycznej.
Zestawienie tak różnorodnych utworów pozwala spojrzeć na fortepian z wielu perspektyw, odsłaniając zmieniające się estetyki i sposoby myślenia o formie.

***

Bezpieczne zakupy w Bilety24. W przypadku odwołania wydarzenia, gwarantujemy automatyczny zwrot środków potwierdzony komunikatem wysyłanym na adres e-mail, podany podczas zakupu.